آنچه از سؤال شما متوجه شدم این است که موضوع درباره سوراخ شدن تیغه بینی (سپتوم) بعد از عمل جراحی است.
سوراخ شدن تیغه بینی چیست و چرا اتفاق میافتد
تیغه بینی یا سپتوم، دیوارهای نازک از غضروف و استخوان است که فضای داخلی بینی را به دو حفره چپ و راست تقسیم میکند. سوراخ شدن این تیغه (که به آن "پرفوراسیون سپتوم" گفته میشود)، یعنی ایجاد یک حفره غیرطبیعی بین این دو حفره.
دلایل ایجاد سوراخ سپتوم بعد از جراحی بینی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- آسیب در حین جراحی: در برخی جراحیهای بینی، مخصوصاً جراحیهایی که شامل اصلاح تیغه بینی (سپتوپلاستی) یا رینوپلاستی هستند، اگر بافت غضروفی بیش از حد برداشته شود یا خونرسانی به تیغه آسیب ببیند، ممکن است ناحیهای از سپتوم دچار نکروز (مرگ بافت) شده و سوراخ ایجاد شود.
- عفونت بعد از جراحی که باعث آسیب به بافت تیغه شده است.
- خشکی بیش از حد مخاط بینی بعد از عمل که منجر به زخم و تحلیل رفتن بافت میشود.
- استفاده از مواد مخدر (به ویژه کوکائین) از طریق بینی در گذشته یا بعد از عمل.
- ضربه به بینی بعد از جراحی.
اگر تصمیم به عمل مجدد نداشته باشید، آیا سوراخ سپتوم بزرگتر میشود؟
در بسیاری از موارد، اگر سوراخ سپتوم کوچک باشد و عوامل تحریککننده حذف شود، ممکن است اندازه آن ثابت باقی بماند و بزرگتر نشود. اما در برخی افراد، بهویژه اگر:
- محیط بینی بسیار خشک باشد،
- فرد دچار آلرژی، عفونت یا خونریزیهای مکرر بینی شود،
- بینی دچار ضربه یا فشار مداوم شود (مثلاً فین کردن شدید یا دستکاری مکرر بینی)،
احتمال بزرگتر شدن سوراخ وجود دارد. همچنین، اگر غضروف اطراف سوراخ تضعیف شود، احتمال گسترش آن بیشتر خواهد بود.
چگونه از بزرگتر شدن سوراخ سپتوم جلوگیری کنید
برای حفظ وضعیت موجود و پیشگیری از بدتر شدن مشکل، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
-
مرطوب نگه داشتن داخل بینی:
- از پماد وازلین یا پمادهای مرطوبکننده مخصوص بینی (مثل ویتامین A+D یا پمادهای پایه لانولین) استفاده کنید.
- اسپری آبنمک بینی یا سرم شستشوی نرمال سالین چند بار در روز برای پاکسازی و مرطوب کردن بینی مفید است.
- استفاده از دستگاه بخور سرد در منزل برای افزایش رطوبت محیط.
-
پرهیز از دستکاری بینی:
- از دست زدن، خاراندن، یا فین کردن شدید بینی بپرهیزید.
-
پیشگیری از عفونت و حساسیتها:
- درمان سریع آلرژیها یا سینوزیت در صورت بروز.
- اجتناب از قرار گرفتن در معرض گرد و غبار، مواد شیمیایی تحریککننده یا هوای خیلی خشک.
-
معاینههای دورهای توسط متخصص گوش و حلق و بینی:
- پزشک میتواند با معاینه منظم پیگیری کند که وضعیت سوراخ ثابت مانده یا در حال پیشرفت است.
-
استفاده از "سپتال باتن" در موارد خاص:
- اگر سوراخ باعث مشکلاتی مثل سوت کشیدن بینی یا خشکی شدید شده باشد، میتوان بدون جراحی و با استفاده از یک پروتز سیلیکونی مخصوص (به نام سپتال باتن) حفره را پوشاند.
جمعبندی
سوراخ شدن تیغه بینی بعد از عمل ممکن است به دلایل مختلفی از جمله آسیب حین جراحی، خشکی بیش از حد، عفونت یا ضربه ایجاد شود. اگرچه همیشه بزرگتر نمیشود، ولی بدون مراقبت مناسب، احتمال پیشرفت آن وجود دارد. مرطوب نگه داشتن داخل بینی، پرهیز از تحریک و ضربه، و چکاپهای منظم بهترین روشهای جلوگیری از بدتر شدن این مشکل هستند. در صورتی که علائم آزاردهنده دارید ولی نمیخواهید جراحی انجام دهید، میتوان از روشهای جایگزین مانند سپتال باتن استفاده کرد.